Facebook
Menu

Co tydzień bezpłatny serwis newsów o ogrodzie i roślinach
w Twojej skrzynce mailowej.

Logo wymarzone rośliny
Najpopularniejsze wyszkiwania: hortensja , lawenda , begonia , magnolia
Baza roślin wyszukiwanie zaawansowane

Podobne rośliny

Kocanki piaskowe

Kocanki piaskowe

Nostrzyk żółty

Nostrzyk żółty

Miodunka plamista

Miodunka plamista

lubczyk

Lubczyk ogrodowy

Zioła

lista roślin
fot: Agnieszka Mike-Jeziorska

Bazylia pospolita = Bazylia właściwa

Ocimum basilicum
Kategoria: Zioła
Podlewanie: średnio
Pokrój: wzniesiony, kępiasty
Wysokość: 30 cm - 60 cm
Barwa liści/igieł: czerwona, zielona
Zimozielone: Nie
Stanowisko:
Barwa kwiatów: fioletowa, biała
Wilgotność gleby:
Termin kwitnienia: VII - VIII
Roślina ozdobna z: liści/igieł

Opis:

Bazylia pospolita (bazylia właściwa, bazylia wonna, bazylek ogrodowy, bazylijka zwyczajna, balsam, bazyliszka polska) to roślina jednoroczna z rodziny jasnotowatych (Labiatae). W przeszłości występowała dziko na terenie północnej Afryki (wieńce uplecione z bazylii odnaleziono nawet w piramidach egipskich ) i w Indiach, dziś pozostaje jedynie jako gatunek uprawiany niemalże na całym świecie (wyróżnia się ponad 150 odmian!). Do Europy południowej dotarła z Iranu i Indii, skąd najprawdopodobniej przywieziona została w czasie wypraw Aleksandra Macedońskiego. W XVI pojawiła się w Polsce, gdzie początkowo była uprawiana jedynie w donicach, w oranżeriach.
Bazylia osiąga wysokość 60cm i charakteryzuje się wzniesionym pokrojem prostych, nagich, kanciastych (czworokątnych) łodyg (zielonych lub czerwonawych, zależnie od odmiany), rozgałęziających się u podstawy. Pędy są nakrzyżlegle ulistnione jajowatymi lub romboidalnymi, jasnozielonymi (u niektórych odmian czerwonawe), lekko błyszczącymi liśćmi o długości do 5cm, całobrzegie (u niektórych odmian o karbowanych lub ząbkowanych brzegach). Na spodniej stronie liście wykształcają gruczoły, wytwarzające olejki eteryczne. W lipcu i sierpniu bazylia zakwita drobnymi, białymi, żółtymi lub różowymi kwiatami (zależnie od odmiany), o dwuwargowych kielichach i krótkiej rurce, zebranymi po 3-6 w nibyokółki, wyrastające z kątów liści lub tworzące nibykłos na szczycie pędów kwiatostanowych. Bazylia wykształca niezbyt głęboki system palowy, który dzięki pikowaniu siewek silnie się rozgałęzia, wytwarzając liczne korzenie boczne.
Bazylia wymaga ciepłych, odchwaszczonych, osłoniętych od wiatru, dobrze nasłonecznionych stanowisk (ale lepiej chronić ją przed ostrym słońcem, bo  wówczas jej liście mogą nieco żółknąć). Najlepiej rośnie na dobrze spulchnionych, przepuszczalnych, próchniczych, żyznych glebach, o wysokiej zawartości składników pokarmowych. Doskonale reaguje na nawożenie kompostem, nie toleruje zaś nawożenia świeżym obornikiem. W okresie suszy roślinę należy nawadniać, tak, aby stale miała dostęp wody w podłożu, nie lubi jednak przelewania.
Bazylia rozmnaża się przez wysiew nasion, które wysiewamy w domu, na rozsadniku (na głębokość około 6mm), na przełomie marca i kwietnia lub na miejscu stałym w maju, po ostatnich przymrozkach wiosennych. Uprawiana jest jako roślina jednoroczna. Pierwsze siewki powinny pojawić się już po 8-14 dniach. W trakcie wschodów należy zadbać, aby podłoże było stale lekko wilgotne. Pikowanie siewek lub przycięcie (uszczykiwanie) ich wierzchołków kiedy rośliny osiągną około 15cm wysokości pobudza rośliny do wytworzenia silniejszego systemu korzeniowego oraz sprzyja silnemu krzewieniu roślin. Pikowanie i przesadzanie roślin na miejsce stałe do gruntu przeprowadzamy po ostatnich wiosennych przymrozkach, gdy temperatura powietrza nie spada już poniżej 5°C. Na miejscu docelowym rośliny sadzimy w rozstawie co 30-45cm, w innym przypadku rośliny nie będą się prawidłowo rozkrzewiać i będą miały mniejszą ilość liści. Przyspieszy to również ich kwitnienie, a zahamuje wzrost dużej ilości cennych liści.
Bazylia z powodzeniem może być również uprawiana w doniczkach, np. na kuchennym parapecie, jednak wówczas należy pamiętać, że wymaga minimum 5 godzin dziennie światła słonecznego lub musi być doświetlana światłem sztucznym przez około 12 godzin na dobę.
Bazylia jest ceniona głównie za swój niepowtarzalny smak i aromat, bez którego nie może obyć się większość dań kuchni włoskiej. Jest głównym składnikiem włoskiego sosu pesto. Świeże liście można dodatkowo stosować do dekoracji potraw lub jako przyprawę, nadającą potrawom silny, miły, korzenny, słodkawy i pikantny smak i zapach. Jako przyprawę stosuje się liście bazylii, zbierane podczas całego sezonu (najlepsze są te pozyskiwane z młodych roślin). Można je uszczykiwać lub wycinać za pomocą ostrego noża. Po zbiorze liści, na roślinie powinno pozostać ich jeszcze kilka, w przeciwnym wypadku roślina nie przeżyje. Najlepiej uszczykiwać liście z wierzchołków pędów, wówczas pozwoli to na jeszcze silniejsze rozkrzewienie rośliny. Liście mogą być używane zarówno świeże, jak i suszone, czy mrożone. Są doskonałym dodatkiem do zup, potraw z ryb, omletów, sałatek, potraw z makaronu czy pizzy. Są niezastąpionym dodatkiem do wszelkich potraw z pomidorów. Jeśli bazylia jest używana do potraw gotowanych, dodajemy ją na samym końcu, najlepiej tuż przed podaniem, bowiem podczas dłuższego gotowania traci ona swój aromat i smak.
Jej ulistnione i kwitnące pędy, w formie suszu, są wykorzystywane również jako surowiec zielarski (ziele bazylii). Zawiera m.in. olejki eteryczne, flawonoidy, garbniki i saponiny, sole mineralne i witaminy, które mają działanie przeciwskurczowe, poprawiające trawienie, poprzez pobudzenie wydzielania soku żołądkowego, przeciwzapalne i antybakteryjne. Uważa się również, że bazylia działa lekko uspokajająco, przeciwdepresyjnie, poprawia nastrój i dodaje sił.
Dodatkowo olejek bazyliowy jest stosowany do aromatyzowania kosmetyków i mieszanek zapachowych.
Bazylia może być również wykorzystywany jako roślina ozdobna o oryginalnym, dekoracyjnym pokroju. Doskonale nadaje się m.in. do dekoracyjnych zestawień w ogródkach ziołowych. Świetnie sprawdzą się tu również jej bardziej ozdobne odmiany, o różnej barwie i wielkości liści i kwiatów.

Galeria zdjęć:

  • bazylia
    Fot: Agnieszka Mike-Jeziorska
  • bazylia
    Fot: Konrad Kalbarczyk
  • bazylia
    Fot: Agnieszka Mike-Jeziorska
  • bazylia
    Fot: Agnieszka Mike-Jeziorska
Żaden utwór zamieszczony w serwisie nie może być powielany i rozpowszechniany lub dalej rozpowszechniany w jakikolwiek sposób (w tym także elektroniczny lub mechaniczny) na jakimkolwiek polu eksploatacji w jakiejkolwiek formie, włącznie z umieszczaniem w Internecie - bez pisemnej zgody ZPR Media S.A.. Jakiekolwiek użycie lub wykorzystanie utworów w całości lub w części z naruszeniem prawa tzn. bez zgody ZPR Media S.A. jest zabronione pod groźbą kary i może być ścigane prawnie.